Тропски ноќи ги нарекуваат оние кога најниската температура не паѓа под 20 степени Целзиусови. Тие стануваат сѐ почести, а нова анализа на американската организација Climate Central, објавена на 15 јули, пресметува колку точно нѐ чинат тоа во часови спиење.
Тропски ноќи и сон: што покажаа бројките
Анализата опфаќа 1.338 градови во светот и покажува дека во периодот од 2020 до 2025 година просечниот човек губел речиси 56 часа сон годишно поради високите ноќни температури. Тоа е речиси седум цели ноќи спиење.
Од тие 56 часа, околу шест – нешто повеќе од десетина – им се припишуваат директно на климатските промени. Тој дел се удвоил од раните седумдесетти: тогаш изнесувал околу два часа годишно, денес околу пет.
Во 1.335 од 1.338 анализирани градови тој удел барем се удвоил, а во 840 од нив барем се утроил. Во Европа најголемите загуби се на југот – значи во појасот во кој спаѓаме и ние.
Зошто топлината го кине спиењето
Спиењето е тесно поврзано со способноста на телото да се разлади. Кога ноќната температура останува висока, тој процес се попречува, па сонот станува и пократок и полош по квалитет. Ефектот е најсилен токму во најжешките периоди и во потоплите региони.
Проблемот е што загубата се насобира. Бидејќи многу луѓе и онака спијат премалку, дури и мали намалувања можат да станат штетни во текот на една жешка сезона.
Кој најтешко го поднесува
Товарот не паѓа подеднакво врз сите. Кај возрасните над 65 години ефектот од потоплите ноќи е повеќе од двојно поголем отколку кај луѓето на средна возраст. Позначаен е и кај жените, како и кај луѓето што веќе живеат во потопли краишта.
Климатизерот помага, но пристапот до ладење е силно врзан за приходите – во 2021 година само околу 35 отсто од домаќинствата во светот имале клима. Дури и таму каде што има ладење, топлите ноќи сепак го гризат сонот.
Што можете да направите
Не постои трик што ќе ја укине жештината, но неколку работи го олеснуваат спиењето:
- Ладете ја спалната пред легнување, не откако ќе ви стане непријатно.
- Отворете спротивни прозорци рано наутро и доцна навечер за провев, а дење држете ги затемнети.
- Памук и лен наместо синтетика – и за пижамата и за постелнината.
- Туширање со млака вода пред спиење; студената вода го тера телото да произведе топлина.
- Внимавајте на течностите преку денот, не само навечер. Ако имате потреба од освежување, краставицата е добар избор за хидратација во летните денови.
Ако несоницата ви трае со недели и покрај сето ова, тоа веќе не е прашање за метеорологија туку за лекар.
Колку тропски ноќи изброивте ова лето кај вас?
