Малкумина го паметат првото кафе како нешто вкусно. Горчината е природен сигнал за опасност, а сепак кафето е една од најпиените напитки во светот и кај нас е дел од секое утро. Нова студија објавена во списанието Nature нуди дел од одговорот зошто го сакаме кафето.
Мозокот учи што му прави добро
Истражувачи од Универзитетот на Калифорнија во Сан Франциско, под водство на професорот Закари Најт, проучувале помалку познат, „бавен“ дофамински систем. За разлика од брзиот дофамин, кој реагира веднаш, овој сигнал тргнува од цревата и трае со минути.
Кога хранливите материи, како шеќерот и мастите, ќе стигнат до стомакот, сетилата во дигестивниот систем испраќаат сигнал кон мозокот. Тоа предизвикува подолго ослободување дофамин во дел од мозокот што се вика базолатерална амигдала.
Што покажаа експериментите
Кај глувците, научниците внесувале хранлива течност директно во стомакот, без таа да помине преку јазикот. Кога го блокирале бавниот дофамински сигнал, глувците јаделе нормално, но не научиле дека одреден нов вкус значи калории.
Кога пак вештачки ги стимулирале овие нервни влакна по вкус без никакви калории, глувците почнале да го претпочитаат токму тој вкус. Со други зборови, мозокот научил да го сака вкусот поради она што следувало по него.
Слична активност во истиот дел од мозокот е забележана и кај луѓе, во анализа на постара PET-студија со 13 мажи и во нова fMRI-студија со 38 возрасни. И кај глувците и кај луѓето реакцијата била посилна во левата страна на мозокот, што ги изненадило и самите автори.
Каде е тука кафето
Студијата не го испитувала кафето директно. Кафето е пример што го користат самите истражувачи: мозокот со време го поврзува вкусот на омилениот напиток со ефектот што следува по него, па горчливиот вкус станува пријатен. Кај кафето тој ефект доаѓа од кофеинот.
Ова се надоврзува на постар наод. Студија на Универзитетот Нортвестерн од 2018 година, објавена во Scientific Reports и спроведена врз повеќе од 400.000 луѓе во Велика Британија, покажа нешто неочекувано. Луѓето што се поосетливи на горчината на кофеинот пијат повеќе кафе, а не помалку. Според авторите, тие побрзо учат да ја поврзат горчината со разбудувањето што следува.
Што уште не знаеме
Главните експерименти се направени на глувци, а групите луѓе во студијата се мали. Авторите нагласуваат и дека не ги испитувале лековите од групата GLP-1, кои се користат за слабеење, па секоја врска со нив засега е само претпоставка.
Следниот пат кога ќе го испиете утринското турско кафе или еспресото, знајте дека вкусот што го сакате е делумно научен. Мозокот запомнил што следува по првата голтка.
