Православните христијани денеска, 31 октомври го празнуваат Светиот апостол и евангелист Лука, еден од четворицата евангелисти и еден од најзначајните личности во раното христијанство. Свети Лука е познат како автор на Евангелието според Лука и на Делата на светите апостоли, а црковното предание го поврзува и со почетоците на христијанското иконописно творештво.
Овој празник е посветен на светителот кој со својот живот, вера и проповед го ширел Христовото учење, а неговото име со особена почит се споменува во православната традиција.
Кој бил Светиот апостол и евангелист Лука?
Според црковното предание, Свети Лука бил роден во Антиохија, во Сирија. Уште од младоста се занимавал со изучување на философијата, медицината и сликарството. Се смета дека бил образован човек со широко познавање на тогашните науки.
Откако го запознал христијанското учење, станал Христов следбеник и се вброил меѓу Седумдесетте апостоли, кои биле испратени да го проповедаат Божјото слово.
Свети Лука бил близок соработник и сопатник на апостол Павле. Заедно со него патувал и го ширел христијанството, а особено значајно е што во текот на своите мисионерски патувања престојувал и во Македонија.
Во библиските записи, во Делата на светите апостоли, се споменуваат нивните патувања низ македонските градови, меѓу кои Филипи, Солун и Троада.
Автор на Евангелието и Делата на светите апостоли
Свети Лука е автор на третото Евангелие во Новиот завет – Евангелието според Лука, како и на книгата Дела на светите апостоли.
Неговото Евангелие посветува особено внимание на милосрдието, љубовта кон ближниот, простувањето, молитвата и грижата за луѓето кои страдаат.
Преку своето пишано дело, Свети Лука го пренел животот и учењето на Исус Христос, сведочејќи за Неговите дела, страдањето и Воскресението.
Токму поради неговото значајно место во христијанската историја, неговото дело и денес има големо значење за православните верници.
Зошто Свети Лука се поврзува со лекарите и иконописците?
Поради преданието дека во младоста ја изучувал медицината, Свети Лука особено се почитува меѓу лекарите и медицинските работници. Неговото име се поврзува со грижата за болните, помошта на луѓето и милосрдието.
Во православното црковно предание, Свети Лука се смета и за еден од првите христијански иконописци. Според преданието, тој ја насликал Пресвета Богородица со малиот Исус Христос, како и иконите на светите апостоли Петар и Павле.
Поради ова, тој се почитува и како покровител на иконописците, сликарите и уметниците кои создаваат дела со религиозна тематика.
Како се одбележува празникот Свети Лука?
Во православните храмови на овој ден се служат богослужби посветени на Светиот апостол и евангелист Лука, а верниците се молат за здравје, мир, благосостојба и Божја заштита.
Во македонските православни семејства кои го чествуваат Свети Лука како домашна слава, празникот се одбележува со молитва, палење славска свеќа, подготовка на славски колач и трпеза, во согласност со црковната традиција и семејните обичаи.
Оваа година, во 2026 година, празникот се паѓа во сабота, 31 октомври, кога според православниот календар не се пости.
Свети Лука останува симбол на верата, милосрдието, знаењето и посветеноста кон Бога и луѓето. Неговото дело потсетува на важноста на добрината, помошта и љубовта кон ближниот.
На сите верници кои го празнуваат Свети Лука како домашна слава, како и на оние што го носат неговото име, им посакуваме здравје, мир, среќа и благослов.
За многу години празникот Свети Лука!
