Петковден 2026 паѓа во вторник, 27 октомври. Тогаш Македонската православна црква ја слави преподобна Параскева, позната како Света Петка Епиватска. Таа е една од најпочитуваните светителки на Балканот. Ако се прашувате зошто во некои соседни земји празникот е две недели порано, одговорот е во календарот.
Кога е Петковден 2026 и дали е неработен ден
Македонската православна црква ги слави празниците според јулијанскиот, односно стариот календар. Според него, споменот на Света Петка е на 14 октомври, што по новиот, грегоријански календар е 27 октомври. Црквите што користат нов календар Петковден го слават на 14 октомври, а кај нас тој доаѓа тринаесет дена подоцна.
Петковден не е државен празник и не е неработен ден, па во вторник се работи нормално. Последниот неработен ден за сите граѓани беше 23 октомври, Денот на македонската револуционерна борба. Следниот е 8 декември, денот на Св. Климент Охридски.
Кој е Света Петка Епиватска
Света Петка е родена во градот Епиват, на брегот на Мраморно Море, недалеку од Цариград. Изворите не се сложуваат за точниот век на нејзиното раѓање. Најчесто се наведува 10 или 11 век.
Потекнувала од имотно семејство, но според житието се откажала од богатството и избрала живот во молитва и осаменост. Најпрвин отишла во Цариград, а потоа во пустината покрај реката Јордан. Последните години од животот ги поминала во родниот Епиват.
Долгиот пат на нејзините мошти
По нејзината смрт, моштите на Света Петка поминале долг пат низ Балканот. Во 1238 година биле пренесени во Трново, каде што останале речиси два века. По османлиското освојување повеќепати го менувале местото.
Од 1641 година моштите се чуваат во Митрополитската катедрала во Јаши, Романија. И денес таму доаѓаат поклоници од целиот свет.
Заштитничка на мајките и на семејството
Во народната побожност Света Петка се смета за заштитничка на жените, мајките и децата. Верниците ѝ се молат за здравје, за помош во тешки моменти и за благослов на домот. На нејзиниот ден во црквите што го носат нејзиното име се служат литургии и се собираат верници од околните места.
Во дел од балканските традиции Петковден се смета и за крај на есента и на активната земјоделска година. Тоа е времето кога полските работи завршуваат и почнува подготовката за зимата.
Три светителки со името Петка
Православната црква слави три светителки со името Параскева, односно Петка. Датумите се по новиот календар:
- Света Петка Римјанка – 8 август
- Света Петка Епиватска – 27 октомври
- Света Петка Иконијска – 10 ноември
Петковден на 27 октомври е и ден за имендени на сите што го носат името Петка или Параскева. Ако имате некого со вакво име во семејството или меѓу пријателите, вторник е вистинскиот ден за честитка.
