Ако во средината на ноември ги кренете очите кон небото по полноќ, може да видите светли црти што за миг го пресекуваат небото. Тоа се Леониди 2026, еден од најпознатите метеорски дождови во годината. Врвот оваа година е ноќта од 17 на 18 ноември.
За ова не ви треба ниту телескоп ниту двоглед. Доволно е јасно небо, малку трпение и топла јакна.
Кога да ги гледате Леониди 2026
Метеорскиот дожд е активен од 6 до 30 ноември. Според календарот на Меѓународната метеорска организација, врвот е на 17 ноември. Најдобра за набљудување е ноќта од вторник, 17, кон среда, 18 ноември.
Месечината оваа година е во прва четвртина и ќе зајде околу полноќ. Затоа најдобриот период е од полноќ до пред зори. Тогаш небото е потемно, а соѕвездието Лав се крева високо над хоризонтот.
Ако таа ноќ е облачно, не се откажувајте. Метеори може да се видат и неколку ноќи пред и по врвот, само поретко.
Колку „ѕвезди што паѓаат” може да очекувате
Да бидеме искрени: 2026 не е година на метеорска бура. Кај Леониди 2026 реално е да очекувате околу 10 до 15 метеори на час, и тоа под темно небо, далеку од градските светла. Во град ќе видите помалку.
Леонидите се препознаваат по брзината. Влегуваат во атмосферата со околу 70 километри во секунда, побрзо од метеорите на кој било друг поголем метеорски дожд. Дел од нив оставаат светлечка трага што трае неколку секунди.
Од каде доаѓаат Леонидите
Метеорите не се вистински ѕвезди, туку ситни честички прашина и карпа од кометата 55P/Темпел-Татл. Кометата го обиколува Сонцето на околу 33 години и зад себе остава трага од остатоци. Секој ноември Земјата минува низ таа трага, а честичките согоруваат во атмосферата.
Името го добиле по соѕвездието Лав (на латински Leo). Изгледа како метеорите да излетуваат токму од тој дел на небото.
Ноќите кога небото „врнеше” ѕвезди
Леонидите се славни по ретките метеорски бури, кога наместо десетина се гледаат илјадници метеори на час. Најпознати се бурите од 1833 и 1966 година. Во 1966 година набљудувачите во САД за време на кратокиот врв забележале десетици илјади метеори на час.
Ваквите бури се поврзани со враќањето на кометата во близина на Сонцето. Следното нејзино приближување е во 2031 година.
Како да ги набљудувате од Македонија
- Тргнете подалеку од светлата. Колку подалеку сте од градското осветлување, толку повеќе метеори ќе видите. Доволно е село или излетничко место надвор од градот. Ако одите на планина, проверете ги условите на патот.
- Гледајте кон исток, но не само таму. Метеорите тргнуваат од соѕвездието Лав, кое изгрева на исток по полноќ, но може да се појават насекаде на небото.
- Дајте им време на очите. Не гледајте во телефонот, бидејќи секое светнување на екранот ги враќа очите на почеток.
- Облечете се топло. Ноемвриските ноќи се студени. Ќебе, столче на склопување и термос со топол чај прават голема разлика.
- Бидете трпеливи. Метеорите не доаѓаат рамномерно. Понекогаш минуваат неколку минути без ниту еден, а потоа се појавуваат два-три еден по друг.
Леониди 2026 нема да донесат бура, но ноќта од 17 на 18 ноември е добра прилика за кратко бегство под ѕвездите.
