Колку може да живее човек ако ги отстраниме болестите, несреќите и лошите навики? Тим научници од рускиот институт Skoltech (Сколковски институт за наука и технологија) се обидел да одговори со математички модел. Нивниот заклучок: дури и во идеални услови, човечкото тело најверојатно не може многу да ја надмине границата од околу 150 години.
Што пресметале научниците
Истражувачите тргнале од таканаречените соматски мутации – мали промени во ДНК што постепено се собираат во клетките со текот на животот. Тие не се наследни, туку настануваат сами, при секоја делба на клетката и под влијание на средината.
Според моделот, дури и кога би можеле целосно да ги излечиме ракот, срцевите болести и другите смртоносни заболувања, натрупаните мутации би го ограничиле животот на околу 156 години. Во медиумите се споменува и бројката од 194 години, но како крајна граница само во многу невообичаени, речиси теоретски услови.
Зошто мозокот и срцето се најранливи
Еден од најинтересните делови од истражувањето е разликата меѓу органите. Клетките на кожата и црниот дроб постојано се обновуваат, па оштетените клетки се заменуваат со нови. Нервните клетки во мозокот и клетките на срцевиот мускул, пак, речиси не се делат по раѓањето. Затоа оштетувањата во нив се собираат и, со годините, го ослабуваат работењето на органот.
Колку живееле најстарите луѓе досега
Официјалниот рекорд и понатаму го држи Французинката Жана Калман, која почина во 1997 година на 122 години. Ниту еден документиран човек досега не ја надминал таа возраст. Ако моделот на Skoltech е точен, тоа значи дека во теорија има простор за уште неколку децении – но само во услови што денес не постојат.
Што ова НЕ значи
- Не значи дека некој ќе живее 150 години – станува збор за теоретска горна граница.
- Моделот засега не ги вклучува сите причини за стареење. Научниците најавуваат дека ќе ги додадат и промените во митохондриите и скратувањето на теломерите.
- Резултатите се модел, а не набљудување на реални луѓе, па треба да се читаат со резерва.
Колку може да живее човек – вечното прашање
Прашањето за границата на човечкиот живот е старо колку и самата наука. Едни истражувачи веруваат дека таа граница е цврста, други дека со медицината ќе продолжи да се поместува. Ова истражување додава уште едно парче во сложувалката: дури и кога ќе ги победиме болестите, нашите клетки сами по себе имаат „рок на траење“.
Важно е и тоа што долговечноста не зависи само од гените и клетките. Начинот на живот, исхраната, движењето, сонот и односите со другите луѓе имаат голема улога во тоа колку години ќе живееме и, уште поважно, колку квалитетно. Затоа често се вели дека е поважно да се додаде живот на годините, отколку години на животот.
А вие – колку години би сакале да живеете, ако можете да бирате?
